Original research article
Studia Iuridica

Generalna zasada kauzalności – czy rzeczywiście przebrzmiały spór?

2016, 64, No. 1

Marcin Olechowski

Uniwersytet Warszawski, Wydział Prawa i Administracji, Instytut Prawa Cywilnego

Publication date

24.10.2016

Publishing model

open access

License type

CC BY 4.0 Int.

Field

Social sciences

Discipline

law

Language of publication

Polish

Downloads

PDF 298 KB

Article

Number of views:212

Number of downloads:74

Crossref citations:0

Altmetric score:0

Abstract

In 1952 Witold Czachórski posited as a general principle of Polish contract law that legal actions leading of a transfer of wealth require for their validity a proper cause; the rule was construed as a mandatory one and precluded the creation of abstract obligations unless expressly permitted by law. Czachórski’s theory was underpinned by an in-depth analysis of the entire body of civil law, as well as axiological considerations that emphasized the need to control contractual fairness (Section 1). After 40 years of largely uncontroverted acceptance the rule was abruptly abandoned by the Supreme Court on grounds of freedom of contract (Section 2). Despite its fundamental nature, this change was not accompanied by any in-depth discussion in legal doctrine (Section 3). While unsatisfactory on a theoretical level, it seems in retrospect that this was, at a time of systemic transformation to a liberal market economy, a pragmatic and perhaps inevitable approach that served to further the newly re-established principle of freedom of contract. Paradoxically, however, with the contemporary shift to a more control-oriented approach to freedom of contract it would not be entirely surprising to see a rebirth of the role of cause and of Czachórski’s theory some time in the future (Section 4).

Keywords:

civil law,contract law,obligations,cause,abstract undertaking,freedom of contract

Bibliography

Czachórski W., Czynności prawne przyczynowe i oderwane w polskim prawie cywilnym, Warszawa 1952

Drozd E., Przeniesienie własności nieruchomości, Warszawa–Kraków 1974

Drozd E., Umowa zobowiązująca jako podstawa prawna dla umów z zakresu prawa rzeczowego, [w:] Rozprawy prawnicze. Księga pamiątkowa Profesora Maksymiliana Pazdana, Kraków 2005

Dupichot Ph., Regards (bienveillants) sur le projet de réforme du droit français des contrats, „Droit & Patrimoine”, mai 2015, nr 247

Ghestin J., Cause de l’engagement et validité du contrat, Paris 2006

Gutowski M., Zasada kauzalności czynności prawnych w prawie polskim, „Państwo i Prawo” 2006, z. 4

Iwański W., Olechowski M., Glosa do wyroku SA w Warszawie z 10.02.2012 r., VI ACa 1460/11, „Monitor Prawa Bankowego” 2013, nr 5

Karasek I., Granice dopuszczalności ustanawiania zabezpieczeń – nadmierność zabezpieczeń, „Transformacje Prawa Prywatnego” 2003, z. 4

Longchamps de Bérier R., Zobowiązania, Lwów 1938

Olechowski M., Charakter prawny gwarancji bankowej, „Państwo i Prawo” 1997, z. 6

Olechowski M., Glosa do wyroku SN z dnia 28 października 2010 r., II CSK 218/10, „Monitor Prawa Bankowego” 2011, nr 6

Radwański Z., Prawo cywilne – część ogólna, Warszawa 1993

Radwański Z., [w:] System Prawa Prywatnego, t. II: Prawo cywilne – część ogólna, red. Z. Radwański, wyd. 2, Warszawa 2008

Safjan M., Umowy związane z obrotem gospodarczym jako najważniejsze kategorie czynności handlowych, „Przegląd Prawa Handlowego” 1998, nr 2

Szlęzak A., Przewłaszczenie na zabezpieczenie rzeczy przyszłych, rzeczy oznaczonych co do gatunku oraz nieruchomości, „Rejent” 1995, nr 2

Szpunar A., Glosa do uchwały SN z 24 VI 92, III CZP 78/92, OSP 1993, nr 12

Tracz G., Aktualność generalnej reguły czynności prawnych przysparzających w prawie polskim, „Kwartalnik Prawa Prywatnego” 1997, z. 3

Traple E., Ochrona słabszej strony umowy a kontrola treści umowy ze względu na przekroczenie granic swobody umów i sposób zawarcia umowy, „Kwartalnik Prawa Prywatnego” 1997, z. 2

Wasilkowski J., Przedmowa, [w:] W. Czachórski, Czynności prawne przyczynowe i oderwane w polskim prawie cywilnym, Warszawa 1952

Wolter A., Ignatowicz J., Stefaniuk K., Prawo cywilne. Zarys części ogólnej, Warszawa 1996

Zaradkiewicz K., Numerus apertus abstrakcyjnych czynności prawnych w polskim prawie cywilnym?, „Kwartalnik Prawa Prywatnego” 1992, z. 2

Zielona Księga. Optymalna wizja Kodeksu cywilnego w Rzeczypospolitej Polskiej, red. Z. Radwański, Warszawa 2006

Similar publications