Odpowiedzialność odszkodowawcza w ramach ujemnego interesu umowy
2016, 64, Numer 1
DOI
Data publikacji
Model publikowania
Rodzaj licencji
Dziedzina
Dyscyplina
Język publikacji
Pliki do pobrania
PDF 460 KB
Liczba wyświetleń:296
Liczba pobrań:41
Cytowania Crossref:0
Wynik Altmetric:0
Abstrakt
This article is discussing certain issues concerning the liability within the reliance interest under modern Polish civil law having as a background and a starting point Prof. Czachórski’s considerations over the idea of culpa in contrahendo, the reliance and expectation damages, their contemporary meaning in Polish Law of Obligations and also some present opinions of Polish legal doctrine on the essence and functions of the precontractual responsibility. The structure of the presentation is twofold. The first, shorter section gives a brief overview of the Professor Czachórski’s opinions about the legal character of the reliance interest presented in His two eminent articles published in the 60-ies of the XXth century and his comparative analysis of the differences & discrepancies among the German, Swiss and Polish civil law regarding the notions: Vertrauensinterese and Erfülungsinterese, the scope of their application in case of damages, the existence of individual prerequisites which would determine the obligation to pay compensation and their legal source. The second section is divided into five subsections in which I analyze actual problems concerning the present character of the liability based on the reliance interest and its evolution under Polish law well anticipated by Professor Czachórski, among others, the general idea of the fault in contracting (culpa in contrahendo), the legal consequences of the unsuccessful formation of contract procedure, the reliance as a delictual or “the third truck” (sui generis) liability, the grounds and further sense of the division between the reliance and expectation interest and the scope of reliance damages. The fifth subsection refers to the possibility of indemnification of non-pecuniary damages suffered ante contractum and the sixth concerns the interesting problem, only mentioned by Professor Czachórski – the aggrieved person’s contribution to the emergence or increase of the reliance damages. De lege lata the Polish Civil Code is clearly harmonized with the recent European interpretation of culpa in contrahendo regulating it explicitly (art. 72 § 2) as an autonomous source of the liability for the frustrated confidence (trust), resulting from the common obligation to negotiate loyally and in a good faith.
Słowa kluczowe:
Bibliografia
Bagińska E., Kompensacja utraconej szansy – problem związku przyczynowego czy szkody?, [w:] Współczesne problemy prawa zobowiązań, red. A. Olejniczak, J. Haberko, A. Pyrzyńska, D. Sokołowska, Warszawa 2015
Banaszczyk Z., [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, red. K. Pietrzykowski, t. I, Warszawa 2015, Nb. 52–55
Bar Ch. v., Beale H., Clive E., Schulte-Nölke H. i in., [w:] Principles, Definitions and Model Rules of European Private Law, Monachium 2009
Bączyk M., Przyczynienie się wierzyciela do powstania szkody a wysokość kary umownej, [w:] Ars et usus. Księga pamiątkowa ku czci Sędziego Stanisława Rudnickiego, Warszawa 2005
Bourdelois B., Réflexions sur le traitement des relations précontractuelles en droit international privé, [w:] Mélanges Philippe Malaurie, Paryż 2005
Brzozowski A., Kocot W. J., Skowrońska-Bocian E., Prawo cywilne. Część ogólna, Warszawa 2015
Cartwright J., Hesselink M., [w:] The Precontractual Liability in European Private Law, red. J. Cartwright, M. Hesselink, Cambridge 2008
Chappuis C., Winiger B., La responsabilité fondeé sur la confiance – Vertrauenshaftung, Zurich 2001
Czachórski W., Odpowiedzialność odszkodowawcza w ramach ujemnego interesu umowy, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” 1968, z. 3 oraz [w:] Wybór Prac Profesora Witolda Czachórskiego z okazji 100-lecia urodzin, wstęp i oprac. J. Błeszyński, Warszawa 2015
Czachórski W., Uwagi na temat pojęcia tzw. ujemnego interesu umowy, „Studia Cywilistyczne” 1969, t. XIII–XIV oraz [w:] Wybór Prac Profesora Witolda Czachórskiego z okazji 100-lecia urodzin, wstęp i oprac. J. Błeszyński, Warszawa 2015
Czachórski W., Ustalenie wysokości odszkodowania według przepisów kodeksu zobowiązań. (Przyczynek do art. 158 § 1 kodeksu), „Nowe Prawo” 1958, nr 4/5
Czachórski W., Odpowiedzialność kontraktowa i jej stosunek do odpowiedzialności deliktowej według K.C., „Nowe Prawo” 1964, nr 10
Czachórski W., Zobowiązania. Zarys wykładu, Warszawa 1994
Degner E. P., Kollizionrechtliche Anknupfung der Geschäftsfurung ohne Auftrag des Bereicherungsrecht und der culpa in contrahendo, „Recht der Internationalen Wirtchaft” 1983
Díez-Picazo L., Fundamentos de derecho civil patrimonial, Madryt 1993
Drapała P., Odpowiedzialność odszkodowawcza pełnomocnika rzekomego, „Przegląd Prawa Handlowego” 2002, nr 9
Dybowski T., [w:] System Prawa Cywilnego, t. III: Prawo zobowiązań – część ogólna, cz. 1, red. Z. Radwański, Wrocław 1981
Gonzáles A., La ley aplicaba a la responsabilidad precontractual en el D.I.Pr español, „Revista Española de Derecho International” 1990, t. 42, nr 1
Górski J., Przygotowanie umowy w świetle kodeksu zobowiązań, Poznań 1938
Granecki P., Culpa in contrahendo, „Przegląd Prawa Handlowego” 2001, nr 3
Grykiel J., [w:] Czynności prawne. Art. 56–81 K.C. Komentarz, red. J. Grykiel, M. Lemkowski, Warszawa 2010
Hondius E. H., [w:] The Reports to the XIIIth Congess of the International Academy of Comparative Law “Precontractual Liability”, red. E. H. Hondius, Deventer–Boston 1991
Jastrzębski J., O granicach kompensacji, [w:] Odpowiedzialność odszkodowawcza, red. J. Jastrzębski, Warszawa 2007
Jastrzębski J., [w:] A. Brzozowski, J. Jastrzębski, M. Kaliński, E. Skowrońska-Bocian, Zobowiązania. Część ogólna, Warszawa 2013, Nb. 593
Kaliński M., Szkoda na mieniu i jej naprawienie, Warszawa 2014
Klein A., Przesłanki odpowiedzialności kontraktowej a deliktowej, „Studia Iuridica Silesiana” 1979, t. V
Kleinheisterkamp J., [w:] Commentary on the Unidroit Principles of International Commercial Contracts (PICC), red. S. Vogenauer, J. Kleinheisterkamp, Oxford 2009
Kocot W. J., Odpowiedzialność przedkontraktowa, Warszawa 2013
Krajewski M., [w:] System Prawa Prywatnego, t. V: Prawo zobowiązań – część ogólna, red. E. Łętowska, Warszawa 2013, § 43
Lando O., Beale H., Principles of European Contract Law, t. I, Haga–Londyn–Boston 2000
Larenz K., Lehrbuch des Schuldrechts, t. I: Allgemeiner Teil, Monachium 1982
Longchamps de Bérier R., Zobowiązania, wydanie anastatyczne, Poznań 1999
Loser P., Die Vertrauenshaftung im Schweizerischen Schuldrecht, Berno 2006
Loser P., [w:] The Precontractual Liability in European Private Law, red. J. Cartwright, M. Hesselink, Cambridge 2008
Lorenz S., Vogelsand W., [w:] The Precontractual Liability in European Private Law, red. J. Cartwright, M. Hesselink, Cambridge 2008
Löwisch M., [w:] Staudingers Kommentar zum Bürgerlichen Gesetzbuch mit Einführungsgesetz und Nebengesetzen, t. II, § § 311–312f, Berlin 2005
Łętowska E., Zbieg norm w prawie cywilnym, Warszawa 2002
Machnicka A. A., Przedkontraktowe porozumienia – umowa o negocjacje i list intencyjny. Studium prawnoporównawcze, Warszawa 2007
Machnikowski P., Prawne instrumenty ochrony zaufania przy zawieraniu umowy, Wrocław 2010
Machnikowski P., [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, red. E. Gniewek, P. Machnikowski, Warszawa 2013, Nb. 10
Manowska M., Rękojmia i gwarancja, „Prawo Spółek” 1997, nr 10
Martinek M., Poczobut J., Modernizacja prawa zobowiązań w niemieckim kodeksie cywilnym – przesłanki, przegląd rozwiązań, krytyka, [w:] W kierunku europeizacji prawa prywatnego. Księga pamiątkowa dedykowana profesorowi Jerzemu Rajskiemu, red. A. Brzozowski, W. J. Kocot, K. Michałowska, Warszawa 2007
Mazeaud D., Mystères et paradoxes de la période précontractuelle, [w:] Le contrat au début du XXIème siècle, M. J. Ghestin, Paryż 2001
Medina Alcoz M., La ruptura injustificada de los tratos preliminares: notas acerca de la naturaleza de la responsabilidad precontractual, „Revista de Derecho Privado” 2005, nr 5–6
Miquel González J. M., La responsabilidad contractual y extracontractual: Distinción y consecuencias, Madryt 1993
Ohanowicz A., Górski J., Zobowiązania. Zarys według Kodeksu cywilnego. Część szczegółowa, Warszawa–Poznań 1966
Olejniczak A., Problematyka culpa in contrahendo na tle europejskiego prawa umów, [w:] Europeizacja prawa prywatnego, red. M. Pazdan, W. Popiołek, E. Rott-Pietrzyk, M. Szpunar, t. II, Warszawa 2008
Pajor T., Zakres stosowania reguł odpowiedzialności kontraktowej w razie wyrządzenia szkody przed zawarciem lub po wykonaniu umowy, „Studia Prawno-Ekonomiczne” 1983, t. XXXI
Panowicz-Lipska J., Majątkowa ochrona dóbr osobistych, Warszawa 1975
Pilich M., Obowiązek negocjowania w dobrej wierze w polskim prawie cywilnym (uwagi na tle prawnoporównawczym), „Przegląd Sądowy” 2006, nr 7–8
Poczobut J., Kontroversen rund um die culpa in contrahendo im polnischen Zivilrecht, [w:] Haftung aus Verschulden beim Vertragsabschluss in Zentral- und Osteuropa, t. V, Wiedeń 2012
Pyziak-Szafnicka M., [w:] Kodeks cywilny. Część ogólna. Komentarz, red. M. Pyziak-Szafnicka, Warszawa 2009
Radwański Z., Zadośćuczynienie pieniężne za szkodę niemajątkową. Rozwój i funkcja społeczna, Poznań 1956
Radwański Z., [w:] System Prawa Cywilnego, t. III: Prawo zobowiązań – część ogólna, cz. 1, red. Z. Radwański, Wrocław 1981
Radwański Z., [w:] System Prawa Prywatnego, t. II, red. Z. Radwański, wyd. 1, Warszawa 2002, § 30
Radwański Z., Olejniczak A., Zobowiązania – część ogólna, Warszawa 2014, Nb. 234
Rogoń D., Problemy negocjacyjnego trybu zawarcia umowy po nowelizacji kodeksu cywilnego, „Przegląd Prawa Handlowego” 2003, nr 10
Rudnicki S., Prawo obrotu nieruchomościami, Warszawa 1999
Safjan M., Naprawienie krzywdy niemajątkowej w ramach odpowiedzialności ex contractu, [w:] Odpowiedzialność cywilna. Księga Pamiątkowa ku czci Profesora Adama Szpunara, red. M. Pyziak-Szafnicka, Kraków 2004
Safjan M., [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, red. K. Pietrzykowski, t. I, Warszawa 2015
Schwenzer I., Schweizerisches Obligationenrecht, Allgemeiner Teil, Berno 2004
Seraglini C., Le droit international privé et la période précontractuelle, [w:] L’avant-contrat: Actualité et processus de formation des contrats, red. O. Deshayes, Paryż 2008
Sobolewski P., Culpa in contrahendo – odpowiedzialność deliktowa czy kontraktowa, „Przegląd Prawa Handlowego” 2005, nr 4
Sobolewski P., Odpowiedzialność przedkontraktowa, [w:] Europeizacja prawa prywatnego, red. M. Pazdan, W. Popiołek, E. Rott-Pietrzyk, M. Szpunar, t. II, Warszawa 2008
Sołtysiński S., Licencje na korzystanie z cudzych rozwiązań technicznych, Warszawa 1970
Sprau H., [w:] Palandt Bürgerliches Gesetzbuch, Monachium 2011
Szostak R., Odpowiedzialność organizatora przetargu za szkody wyrządzone konkurentom, „Państwo i Prawo” 2011, nr 10
Szpunar A., Odszkodowanie za szkodę majątkową, Bydgoszcz 1998
Śmieja A., Wykładnia pojęcia „szkoda” a podstawy prawne odpowiedzialności za doznaną krzywdę, [w:] Współczesne problemy prawa prywatnego. Księga pamiątkowa ku czci Profesora Edwarda Gniewka, red. J. Gołaczyński, P. Machnikowski, Warszawa 2010
Trzaskowski R., Zadośćuczynienie za krzywdę związaną z niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem zobowiązania, „Przegląd Sądowy” 2006, nr 5
Valés Duque P., La responsabilidad precontractual, Madryt 2012
Zagrobelny K., [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, red. E. Gniewek, P. Machnikowski, Warszawa 2013, Nb. 46
Zawistowski D., Wina w kontraktowaniu (culpa in contrahendo) na tle zmian w kodeksie cywilnym, [w:] Zawieranie i wykonywanie umów. Wybrane zagadnienia, red. E. Gniewek, „Acta Universitatis Wratislaviensis”, Prawo CCLXXXIX, nr 2617, Wrocław 2004
Zimmermann R., Whittaker S. J., [w:] Good Faith in European Contract Law, red. R. Zimmermann, S. J. Whittaker, Cambridge 2000
Zöchling-Jud B., Die culpa in contrahendo im Internationalen Privatrecht, [w:] Haftung aus Verschulden beim Vertragsabschluss in Zentral- und Osteuropa, t. V, Wiedeń 2012
Żuławska C., [w:] Komentarz do kodeksu cywilnego, Księga III. Zobowiązania, red. G. Bieniek, t. I, Warszawa 2002