Archaizmy języka prawniczego
2021, 89, Numer 1
Data publikacji
Model publikowania
Rodzaj licencji
Dziedzina
Dyscyplina
Język publikacji
Pliki do pobrania
PDF 420 KB
Liczba wyświetleń:336
Liczba pobrań:147
Cytowania Crossref:0
Wynik Altmetric:0
Abstrakt
The article concerns the Polish legal language. The author presents several expressions that are both professionalisms (i.e. are used only by lawyers and have survived only in legal language) and archaisms (i.e. come from distant ages and are no longer used in everyday language), explains their origin and provides information concerning the frequency of their occurrence in judicial decisions over the last 100 years. The research results indicate that there are archaisms-professionalisms in the legal language, dating back to the Middle Ages and the times of the Polish-Lithuanian Commonwealth. In the Polish legal system they are scarce remnants of these periods. There are also many archaisms of Germanic origin, which infiltrated the Polish judicial language during the partitions and in some regions of Poland are more popular than other expressions.
Bibliografia
Barański T., (w:) H. Izdebski (red.), Ustawa o własności lokali. Komentarz, Warszawa 2019
Bator A., Język prawniczy wobec zmian w prawie, „Studia Prawnicze” 1991, z. 1
Bojańczyk A., Świadkownia i inne umarłe, „Palestra” 2005, nr 11‒12
Cichocki W. (red.), Słownik polsko niemiecki zawierający 700 niemieckich zwrotów, między nimi 3500 zwrotów prawniczych wyjętych z orzeczeń Najwyższego Trybunału Sprawiedliwości i Trybunału Państwa we Wiedniu, Kraków 1911
Czepieliński F. [et al.] (red.), Słownik języka polskiego, Wilno 1861
Dąbkowski P., Prawo prywatne polskie, t. II, Lwów 1911
Demostenes, Mowa o wiencu czyli w obronie Ktezyfonta (tłum. L. Małecki), Nowy Sącz 1887
Doroszewski W. (red.), Słownik języka polskiego, http://www.sjpd.pwn.pl/ (dostęp: 18.11.2021 r.)
Glass J., O języku prawniczym polskim, „Gazeta Sądowa Warszawska” 1922, nr 29–30
Glass J., Współczesna polszczyzna sądowa, „Gazeta Sądowa Warszawska” 1919, nr 7
Izdebski H. (red.), Ustawa o własności lokali. Komentarz, Warszawa 2019
Karłowicz J., Kryński A., Niedźwiecki W. (red.), Słownik języka polskiego, Warszawa 1900‒1927
Kołłątaj H., Uwagi nad Teraznieyszem Polozeniem Tey czesci ziemi polskiey, którą od pokoiu tylżyckiego, zaczęto zwać Xięstwem Warszawskim, Lipsk 1808
Konopczyński W., Historia polityczna Polski 1918‒1939, Warszawa 1995
Korczyński M., Pogląd na reformę postępowania cywilno-sądowego w Austryi, Kraków 1867
Kortowicz E. S., Oczyściciel mowy polskiej czyli słownik obcosłów składający się z blisko 10 000 wyrazów i wyrażeń z obcych mów utworzonych a w piśmie i mowie polskiej niepotrzebnie używanych, oraz z wyrazów gminnych, przestarzałych i ziemszczyzn w różnych okolicach Polski używanych, Poznań 1891
Koźmiński K., Język prawny II Rzeczypospolitej, „Studia Iuridica” 2020, t. LXXXVI
https://doi.org/10.31338/2544-3135.si.2020-86.7
Kryński A., O języku urzędowym doby dzisiejszej, zwłaszcza w sądownictwie, Warszawa 1925
Księżak P., Precarium w prawie polskim, „Rejent” 2007, nr 2 (190)
Leśniak G., Czy język prawniczy może być zrozumiały?, „Radca Prawny” 2014, nr 145
Linde S. (red.), Słownik języka polskiego, Warszawa 1807‒1814
Lisowski Z. (red.), Kodeks cywilny obowiązujący na Ziemiach Zachodnich Rzeczypospolitej Polskiej (przekład urzędowy), Warszawa‒Poznań 1926
Longchamps de Bérier R., Prawo cywilne b. Królestwa Kongresowego, s.n. 1925
Maciejowski W. A., Historya prawodawstw słowiańskich, Warszawa 1865
Makowski W., Język prawniczo-sądowy w Polsce odrodzonej, „Gazeta Sądowa Warszawska” 1922, nr 9‒10
Masłowski M., Proces o sześć groszy: Sąd obraził prawo?, „Gazeta Wyborcza”, 29 lipca 2009 r., https://lodz.wyborcza.pl/lodz/7,35136,6874448,proces-o-szesc-groszy-sad-obrazil-prawo.html (dostęp: 18.11.2021 r.)
Münz J., Ustawa o wykonywaniu sadownictwa i właściwości Sądów zwyczajnych w sporach cywilnych i ustawa o postępowaniu sądowem w sporach cywilnych wraz z ustawami wprowadczemi [recenzja], „Przegląd Sądowy i Administracyjny: rozprawy i zapiski literackie” 1896
Ohanowicz A., Współwłasność w prawie prywatnem austriackiem, Lwów 1916
Oppenheim F., Życie na sprzedaż (9), „Dziennik Bydgoski”, 29 grudnia 1932 r., nr 299
Organizacja prac Komisarjatu Naczelnej Rady Ludowej, „Tygodnik Urzędowy Naczelnej Rady Ludowej” 1919, nr 1
Powszechna ordynacya sądowa dla państw. pruskich: Z rozkazu Rządu przełożona na jez. polski podług nowego wyd. z r. 1816, część 1, Poznań 1824
Praktyka cywilno-sądowa, „Przegląd Sądowy i Administracyjny: część praktyczna” 1891
Rostworowski M. (red.), Dyaryusz Sejmu z r. 1830 i 1831, t. I, Kraków 1907
Scheyb von F. Ch., Theresiade: ein Ehren-Gedicht, t. II, Wien 1746
Sokołowski K. P., Posiadanie samoistne a zasiedzenie nieruchomości, „Państwo i Prawo” 2010, nr 11
Szczerbic P., Speculum Saxonum, Lwów 1631
Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem: na rok 1895, Lwów 1895
Urbańczyk S. (red.), Słownik staropolski, t. X, Kraków 1988–1993
Ustawa o postępowaniu cywilnem obowiązująca na Ziemiach Zachodnich Rzeczypospolitej Polskiej (przekład urzędowy), Warszawa‒Poznań 1923
Ustawa o wykonywaniu sądownictwa i właściwości Sądów zwyczajnych w sporach cywilnych i ustawa o postępowaniu sądowem w sporach cywilnych wraz z ustawami wprowadczemi (tłum. A. Mora-Bieńczewski), Przemyśl 1895
Ustawa z dnia 1 sierpnia 1895 o wykonywaniu sądownictwa i właściwości sądów zwyczajnych w sprawach cywilnych (norma jurysdykcyjna) razem z ustawą zaprowadzającą ustawę o wykonywaniu sądownictwa i właściwości sądów zwyczajnych w sprawach cywilnych (tłum. A. Balasits), Lwów 1895
Wielka Ilustrowana Encyklopedia Powszechna Wydawnictwa „Gutenberg”, t. XVIII, Kraków 1932
Wróblewski B., Język prawny i prawniczy, Kraków 1948
Zamoyski A., Zbiór praw sądowych, Warszawa 1778