pl
Oryginalny artykuł naukowy
Studia Iuridica

SELECTED LEGAL CONCEPTS IN HISTORICAL-LINGUISTIC ANALYSIS JURISLINGUISTICS AND THE METHODOLOGY OF DIACHRONIC LINGUISTICS

2023, 99, Numer 1

Radosław Pawelec

0000-0003-4739-6471

University of Warsaw

DOI

10.31338/2544-3135.si.2024-99.33

Data publikacji

03.02.2024

Model publikowania

open access

Rodzaj licencji

CC BY 4.0 Int.

Dziedzina

Prawo

Dyscyplina

nauki prawne

Język publikacji

Angielski

Pliki do pobrania

PDF 427 KB

Artykuł

Liczba wyświetleń:73

Liczba pobrań:45

Cytowania Crossref:0

Wynik Altmetric:0

Abstrakt

The legal lexicon covering the lexical field of words related to the financial collapse of a company in Polish has changed significantly over the years. The most important word today, upadłość (from the verb upadać, Eng. to fall/fail) used to have a general meaning, while 200 years ago, the two words used in this sense were bankructwo (from Italian) and konkurs (from Latin). This latter word is also mentioned in sources from 100 years ago, when it occurred alongside a new word plajta (from German), referring to a specific, premeditated type of bankruptcy. In the following decades of the 20th century, the word upadłość became a specialist term, in contrast to bankructwo, which took on a general meaning, while konkurs fell out of use and plajta began to refer to fields other than economics. The presented analysis, which uses the method of lexical paradigmatic fields, is one of the historical-linguistic tools that can be used in jurislinguistics. Also other methods and concepts, e.g. syntagmatic fields, grammatical analyses, the use of utterance frame or modal frame offer many possibilities to conduct cognitively valuable diachronic analyses of legal language.

Słowa kluczowe:

jurislinguistics,history of language,history of concepts,bankruptcy and its synonyms,methodology of linguistics and law studies

Bibliografia

Buttler D., Struktura znaczeniowa wyrazów, “Prace Filologiczne”, Vol. 26, 1976, pp. 239-247

Buttler D., Rozwój semantyczny wyrazów polskich, Warsaw 1978

Duden, Deutsches Universalwörterbuch, Berlin 2015

Jadacka H., Poradnik językowy dla prawników, Warsaw 2006

Krasicki I., Zbiór potrzebniejszych wiadomości, Warsaw 1781

Linde S. B., Słownik języka polskiego, Vol. 1–6, Warsaw, 1807–1814

Łoziński W., Prawem i lewem. Obyczaje na Czerwonej Rusi w pierwszej połowie XVII wieku, Lviv 1904, pbc.gda.pl, at polona.pl (accessed in April 2023)

Malinowska E., Konstytucja jako gatunek tekstu prawnego, Opole 2012

Malinowski A. Polski język prawny. Wybrane zagadnienia, Warsaw 2006

Pawelec R., Ciemne zwierciadło. Semantyka antywartości, Warsaw 2013

Pawelec R., Szczury z Dżumy i siostra z Przesłania. Pogarda w języku polskim i mediach, Warsaw 2021

https://doi.org/10.33896/978-83-8017-429-0

Pawelec R., Jak Polacy mówili o upadku finansowym firmy w roku 1800, 1900 i jak mówią w 2000? […], Prace Filologiczne XLV, Warsaw 2000, pp. 433-444

Przetak M., Struktura tekstu prawnego na przykładzie kodeksu karnego, Gdańsk 2015

Słownik języka polskiego, Doroszewski W. (ed.), Vol. 1-11, Warsaw 1958-1969

Słownik języka polskiego, Zdanowicz A. et al., vol.1-2, Vilnus 1861

Słownik języka polskiego, Karłowicz J., Kryński A., Niedźwiedzki W., Vol. 1-8, Warsaw 1900-1927

Słownik staropolski S. Urbańczyk (ed.), Vol. 1–11, Wrocław–Warsaw–Cracow 1953–2002

Szczepankowska I., Język prawny I Rzeczypospolitej […], Białystok 2004

The New Oxford Dictionary of English, Oxford – New York 2006

Trier J., Der deutsche Wortschatz im Sinnbezirk des Verstandes, Heidelberg 1931

Wielka Ilustrowana Encyklopedia Powszechna Wydawnictwa Gutenberga, Vol. VIII, Cracow 1928