CRIMINALIZATION DILEMMAS IN THE CASE OF A LEGAL GOOD IN THE FORM OF HUMAN LIFE
2023, 100, Numer 1
University of Silesia in Katowice
Data publikacji
Model publikowania
Rodzaj licencji
Dziedzina
Dyscyplina
Język publikacji
Pliki do pobrania
PDF 399 KB
Liczba wyświetleń:103
Liczba pobrań:55
Cytowania Crossref:0
Wynik Altmetric:0
Abstrakt
In this work, the author addresses the problem of the value of life in making criminalization decisions. There is a fairly common view that human life is the most important value. However, the statements of philosophers, lawyers, and ethicists indicate that many times for a person in a specific situation there are values more valuable than life itself, understood as biological existence. Therefore, the question arises whether and to what extent the dilemmas related to the assessment of the value of life against the background of other legal goods should be taken into account by the legislator. The author, based on the statements of specialists in the field of ethics, philosophy and theory of law, points out some of the most important theses relating to the criminalization of behavior against life. The starting point for creating new types of prohibited acts should be respect for the right to self-determination, which may be limited only in exceptional situations. And one of the recent conclusions is that acts of assisted suicide and euthanasia at the express, voluntary request of a fully informed person should not be punishable.
Bibliografia
D'Avila F.R., Saavedra A. G., Legal Good and Recognition: A Study of Axel Honneth's Social Theory, 'Dans Droit et société 2' 2011, No. 78
https://doi.org/10.3917/drs.078.0325
Beauchamp T., Childress J.F., Principles of Biomedical Ethics. 7th ed., Oxford 2012
Blicharz R., Pietrzyk M., Kilka uwag o wartościach w prawie w ogóle, (in:) A. Matan (ed.), Administracja w demokratycznym państwie prawa, Warsaw 2022
Borkowska K., Życie ludzkie jako przedmiot ochrony przepisów prawa ze szczególnym uwzględnieniem momentu objęcia ochroną, 'Security, Economy & Law' 2018, No. 1 (XVIII),
Belgian Advisory Committee on Bioethics Opinion No. 16 relating to the refusal of blood transfusion by Jehovah's Witnesses, March 2002, https://www.health.belgium.be/sites/default/files/uploads/fields/fpshealth_theme_file/7986420/Avis%20n%C2%B016%20du%2025%20mars%202002%20relatif%20au%20refus%20de%20transfusion%20sanguine%20par%20les%20T%C3%A9moins%20de%20J%C3%A9hovah.pdf, (accessed 12.11.2022)
Constaza R. et al., An Integrative Approach to Quality of Life Measurement, 'Research, and Policy, Surveys and Perspectives Integrating Environment and Society' 2008, No. 1(1)
https://doi.org/10.5194/sapiens-1-11-2008
Cooter R., Ulen T., Ekonomiczna anliza prawa, Warsaw 2006
Dezhbakhsh H., Shepherd J.M., The Deterrent Effect of Capital Punishment: Evidence From a "Judicial Experiment", 'Economic Inquiry' 2006, No. 44
https://doi.org/10.1093/ei/cbj032
Ebbott K., A "Good Death" Defined by Law: Comparing the Legality of Aid-In-Dying Around the World, 'William Mitchell Law Review' 2010, Vol. 37(1), Article 12
Ehrlich I., The Deterrent Effect of Capital Punishment: A Question of Life and Death, 'American Economic Review' 1975, No. 65
Fede A., Homicide Justified: The Legality of Killing Slaves in the United States and the Atlantic World, Georgia University Press 2017
https://doi.org/10.1353/book52491
Finegan J., Archaeological History of the Ancient Middle East, New York, Oxon 2019
https://doi.org/10.4324/9780429047404
Galewicz W., Czy wartość życia wzrasta wobec bliskiej śmierci?, 'Roczniki Filozoficzne' 2017, Vol. LXV(4),
https://doi.org/10.18290/rf.2017.65.4-1
Gałązka M., Glosa do uchwały SN z dnia 26 października 2006 r., I KZP 18/06, 'Przegląd Sądowy' 2008, No. 2
Gardocki L., Zagadnienia teorii kryminalizacji, Warsaw 1990
Grabowski R., Prawo do ochrony życia w polskim prawie konstytucyjnym, Rzeszów 2006
Grudecki M., Kontratypy pozaustawowe w polskim prawie karnym, Warsaw 2021
Habermas J., Przyszłość natury ludzkiej. Czy zmierzamy do eugeniki liberalnej?, Warsaw 2003
Hart H., The Concept of Law, Oxford 2012
https://doi.org/10.1093/he/9780199644704.001.0001
Hobbes T., Lewiatan, czyli materia, forma i władza państwa kościelnego i świeckiego, Warsaw 2009
Hyde W.W., The Homicide Courts of Ancient Athens, 'University of Pennsylvania Law Review' 2018, No. 66, https://scholarship.law.upenn.edu/penn_law_review/vol66/iss4/3
Ingarden R., Czego nie wiemy o wartościach, (in:) R. Ingarden (ed.) Studia z estetyki, vol. 3, Warsaw 1970
John Paul II, Pope, Salvifici doloris ("Redemptive suffering") Apostolic letter 1984 https://www.vatican.va/content/john-paul-ii/en/apost_letters/1984/documents/hf_jp-ii_apl_11021984_salvifici-doloris.html
Jonsen A.R., Veatch R.M., LeRoy W., Source Book in Bioethics. A Documentary History, Washington DC 1998
Kneblewski R., Niemiłosierna kara śmierci?, Tuba Cordis - YT, 2.09.2017, https://www.youtube.com/watch?v=tAScJvZuCwI (accessed 30.04.2022)
Kreidler M., No Major Religious Denomination Opposes Vaccination, but Religious Exemptions May Still Complicate Mandates, CNN Health, 09.09.2021, https://edition.cnn.com/2021/09/09/health/covid-vaccine-religious-exemptions-khn/index.html (accessed 12.11.2022)
Królikowski M., Zawłocki R. (eds), Kodeks karny. Vol. I. Część ogólna. Komentarz, Warsaw 2021
Kuczma P., Prawna ochrona życia, (in:) M. Jabłoński (ed.), Realizacja i ochrona konstytucyjnych wolności i praw jednostki w polskim porządku prawnym, Wrocław 2014
Kulesza J., Zarys teorii kryminalizacji, 'Prokuratura i Prawo' 2014, Nos. 11-12
Lang M., Historyczny rozwój prawnej ochrony życia ludzkiego od czasów najdawniejszych po współczesność, Studia z zakresu nauk prawnoustrojowych, 'Miscellanea' 2012, No. 2
Laughran C. W., Religious Beliefs and the Criminal Justice System: Some Problems of the Faith Healer, 'Loyola of Los Angeles Law Review' 1975, No. 6(1)
Łukasiewicz D., Racjonalizacje cierpienia i zła w filozofii religii, 'Studia Religiologica' 2015, No. 48(3)
Mammadova U., Joamets K., Istanbul Convention, Honour Killings and Turkey's Experience, 'ICLR' 2021, Vol. 21(1)
https://doi.org/10.2478/iclr-2021-0003
McMahan J., The Ethic of Killing: Problem at the Margins of Life, Oxford 2002
https://doi.org/10.1093/0195079981.001.0001
Messetti P.A.S., de Abreu Dallari D., Human Dignity in the Light of the Constitution, Human Rights and Bioethics, 'Journal of Human Growth and Development' 2018, No. 28(3)
https://doi.org/10.7322/jhgd.152176
Minois G., Le Prêtre et le médecin. Des saints guérisseurs à la bioéthique, 'CNRS Editions' 2015
Musschenga A.W., The Relation Between Concepts of Quality-of-Life, Health and Happiness, 'The Journal of Medicine and Philosophy: A Forum for Bioethics and Philosophy of Medicine' 1997, Vol. 22(1)
https://doi.org/10.1093/jmp/22.1.11
Neeleman J., Suicide as a Crime in the UK: Legal History, International Comparisons and Present Implications, 'Acta Psychiatrica Scandinavica' 1996, Vol. 94(4)
https://doi.org/10.1111/j.1600-0447.1996.tb09857.x
Neeleman J., Lewis G., Suicide, Religion and Socio-Economic Conditions: An Ecological Study in 26 Countries, 'Journal of Epidemiology and Community Health' 1999, No. 53
https://doi.org/10.1136/jech.53.4.204
Petrini C., Ethical and Legal Aspects of Refusal of Blood Transfusions by Jehovah's Witnesses, with Particular Reference to Italy, 'Blood Transfusion = Trasfusione del Sangue' 2014; No. 12 (Suppl. 1)
Pietrzykowski T., Etyczne problemy prawa. Zarys wykładu, Katowice 2005
KEP, Position of the Team of Bioethics Experts of the Polish Episcopal Conference on Vaccines 2021, 28.12.2020, https://episkopat.pl/zespol-ekspertow-ds-bioetycznych-kep-ws-szczepionek-przeciwko-covid-19/ (accessed 27.02.2022)
Przybyszewska-Szter B., Wolności i prawa osobiste, (in:) M. Chmaj (ed.), Wolności i prawa człowieka w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Warsaw 2008
Amnesty International, Amnesty International Report 2020/2021. The state of the world's human rights, 07.04.2021, https://www.amnesty.org/en/documents/pol10/3202/2021/en/ (accessed 27.02.2022)
Salij J., Kościół wobec kary śmierci, 'Chrześcijaństwo-Świat-Polityka' 2015, No. 19
https://doi.org/10.21697/csp.2015.19.2.02
Sieghart P., The International Law of Human Rights, Oxford 1983
Singer P., Rethinking Life and Death: The Collapse of Our Traditional Ethics, Melbourne 1994
Sitarz O., International Law and National Law of Selected Countries on the Issue of Infanticide, (in:) M. Półtorak, I. Topa (eds), Women, Children and (Other) Vulnerable Groups. Standards of Protection and Challenges for International Law, Berlin 2021
Sitarz O., "Życie" i "jakość życia" w kontekście decyzji kryminalizacyjnych, (in:) B. Błońska et al. (eds), O wolność i prawo. Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Andrzejowi Rzeplińskiemu, Warsaw 2022
Standen J., The Manly Sports: The Problematic Use of Criminal Law to Regulate Sports Violence, 'Journal of Criminal Law and Criminology' 2009, Vol. 99
Stańczak-Mrozek K., Biłant E., Mućka K., QALY jako miara jakości życia, Warsaw 2019
Warrick C., The Vanishing Victim: Criminal Law and Gender in Jordan, 'Law & Society Review' 1993, Vol. 39(2)
https://doi.org/10.1111/j.0023-9216.2005.00084.x
Ślęzak J., System kar i represji w starożytności, 'Studia Gdańskie. Wizje i Rzeczywistość' 2014, No. 11
Tokarczuk R., Prawa narodzin życia i śmierci, Lublin 1984
Wick E., The Right to Life and Conflicting Interests, Oxford 2010
https://doi.org/10.1093/acprof:oso/9780199547395.001.0001
Wilenmann J., Institutional Response to Criminalization Decisions, 'International Journal of Law, Crime and Justice' 2017, Vol. 49(June)
https://doi.org/10.1016/j.ijlcj.2017.01.004
Wiśniewski L., Prawo a wolność człowieka - pojęcie i konstrukcja prawna, (in:) L. Wiśniewski (ed.), Podstawowe prawa jednostki i ich sądowa ochrona, Warsaw 1997
Wnuk M., Marcinkowski J., Jakość życia jako pojęcie pluralistyczne o charakterze interdyscyplinarnym, 'Problemy Higieny i Epidemiologii' 2012, No. 93(1)
Vardy P., Grosch P., The Puzzle of Ethics, Oxon and New York 1997
Yakovlev A., Social Functions of the Criminalization Process, (in:) HEUNI, Selected Issues in Criminal Justice, Helsinki 1985
Zdunowski Z., O niektórych przejawach "cywilizacji śmierci", 'Niedziela Ogólnopolska' 1999, No. 36, www.niedziela.pl/artykul/63305/nd/O-niektorych-przejawach-cywilizacji (accessed 30.04.2022)
Zielińska E., Prawo do życia, (in:) E. Łabęcka (ed.), Szkoła Praw Człowieka. Teksty wykładów, Warsaw 1996
Ziemiński I., Śmierć jako źródło i przedmiot prawa. Stanowisko Thomasa Hobbesa. Część I: Śmierć jako źródło prawa, 'Studia z Historii Filozofii' 2012, No. 3
https://doi.org/10.12775/szhf.2012.013
Ziemiński I., Śmierć jako źródło i przedmiot prawa. Stanowisko Thomasa Hobbesa Część I: Śmierć jako przedmiot prawa, 'Studia z Historii Filozofii' 2013, No. 2(4)
https://doi.org/10.12775/szhf.2013.021
Zoll A., Potrzeba racjonalności w reformowaniu prawa karnego, (in:) T. Bojarski, A. Michalska-Warias, I. Nowikowski, K. Nazar-Gutowska, J. Piórkowska-Flieger, D. Firkowski (eds), Teoretyczne i praktyczne problemy współczesnego prawa karnego, Lublin 2011