Original research article
Studia Iuridica

Rzymianie i ich prawo. Instytucje społeczeństwa nieegalitarnego

2021, 87, No. 1

Agnieszka Stępkowska

0000-0002-5370-2968

University of Warsaw

DOI

10.31338/2544-3135.si.2020-87.23

Publication date

12.10.2021

Publishing model

open access

License type

CC BY 4.0 Int.

Field

Social sciences

Discipline

law

Language of publication

Polish

Downloads

PDF 372 KB

Article

Number of views:175

Number of downloads:123

Crossref citations:0

Altmetric score:0

Abstract

Roman authors demonstrated this hierarchy-oriented approach already when talking about the very establishment of Rome by Romulus, who divided then the foundational community into social orders of patricians and plebeians. Rome begins not with the individuals entering into a kind of social contract but with the pre-existing community. This community is granted with new identity with establishment of a specific order, that allowed addressing all the needs of the community and provided it with significant potential for expansion. Both social orders were burdened with the duties of mutual care and the specific duties towards Roman community itself. Therefore, the social relationships were understood in terms of duties and not rights. In order to provide for proper functioning of this social system, special institutions were established. Among others, that were described, particular attention was paid to Censors being in charge of supervising appropriate moral conduct of the citizens. The Censors exercised control over the way in which the citizens performed their moral duties, i.e. whether they have been observing mores (socially accepted patterns of conduct) in social life. Requirements stemming from the mores depended on the social position, and the higher the social position was, the greater were the requirements towards a given citizen. Censors could punish a citizen who had violated mores, with a censor’s note (nota censoria). The effect of the censor’s note were diverse and could entail severe consequences ending with exclusion from the community which resulted in deprivation of citizenship (capitis deminutio media).

Keywords:

cnota,cenzorzy,społeczeństwo rzymskie,prawo rzymskie,virtue,Censors,Roman society,Roman law

Bibliography

Amielańczyk K., Woda i ogień - o żywiołach obecnych w systemie rzymskich kar publicznych, "Gdańskie Studia Prawnicze" 2014, t. 32

Arena V., Norms, Values, and Social Control in the Roman Participatory Context, (w:) D. Hammer (ed.), A Companion to Greek Democracy and the Roman Republic, 2015

https://doi.org/10.1002/9781118878347.ch13

Arystoteles, Etyka Nikomachejska, (w:) Arytoteles, Dzieła wszystkie, t. 5 (tłum. D. Gromska, L. Regner, W. Wróblewski), Warszawa 2002

Baldus C., Das arbitrium boni viri bei Cervidius Scaevola, "Zeitschrift der Savigny-Stiftung für Rechtsgeschichte: Romanistische Abteilung" 2016, t. 133, z. 1

https://doi.org/10.7767/zrgra-2016-0107

Benincasa Z., Kontrowersje związane z ustaleniem przez osoby trzecie elementów przedmiotowo istotnych kontraktu konsensualnego w prawie rzymskim, "Studia Iuridica Lublinensia" 2011, t. XVI

Berger A., Encyclopedic Dictionary of Roman Law, Philadelphia 1968

Carcopino J., Życie codzienne w Rzymie, Warszawa 1966

Cyceron M. T. [Cicero M. T.], Pisma filozoficzne, t. 2: O państwie, O prawach, O powinnościach, O cnotach (tłum. W. Kornatowski, koment. K. Leśniak), Warszawa 1960

Hobbes T., (w:) J. C. A. Gaskin (ed.), Leviathan, Oxford 1996

Hobbes T., Lewiatan, czyli materia, forma i władza państwa kościelnego i świeckiego (tłum. C. Znamierowski), Warszawa 1954

Jacoby K. (ed.), Dionysii Halicarnasei Antiquitatum Romanarum quae supersunt, Vol. I-IV. Leipzig 1885

Kamiński J., (w:) W. Wołodkiewicz (red.), Prawo rzymskie. Słownik encyklopedyczny, Warszawa 1986

Krzynówek J., Od ius vendendi do emancipatio. Prawne i społeczne aspekty emancipatio dzieci w prawie rzymskim w okresie republiki i pryncypatu, Warszawa 2012

https://doi.org/10.31338/uw.9788323510307

Liwiusz T. [Livius T.], Dzieje Rzymu od założenia Miasta, księgi I-V (tłum. A. Kościółek), Wrocław-Warszawa-Kraków 1968

Longchamps de Bérier F., Nadużycie prawa w świetle rzymskiego prawa prywatnego, Wrocław 2004

Marcjalis M. W. [Marcialis M. W.], M. Waleryusa Marcyalisa Epigramów ksiąg XII (tłum. J. Czubik), Kraków 1908

Stępkowski A., Human Dignity and Two Ways of It's Understanding, (w:) J. M. Puyol Montero (ed.), New Challenges for Law. Studies on the Dignity of Human Life, Valencia 2020

Stępkowski A., O rozumności człowieka w De optimo senatore i dziś, (w:) A. Stępkowski (red.), O senatorze doskonałym studia. Prace upamiętniające postać i twórczość Wawrzyńca Goślickiego, Warszawa 2009

Tarwacka A., Prawne aspekty urzędu cenzora w starożytnym Rzymie, Warszawa 2012

Watson A., Roman Private Law and leges regiae, "The Journal of Roman Studies" 1972, Vol. 62

https://doi.org/10.2307/298930

Welch J. W., Hall J. F., Charting the New Testament: Visual Aids for Personal Study, Provo 2002

Wyrwińska K., Civis Romanus sum. Rzymskie prawo publiczne. Wybrane zagadnienia, Kraków 2015

https://doi.org/10.12797/788376386140

Zabłocka M., Zabłocki J., Ustawa XII tablic. Tekst - tłumaczenie - objaśnienia, Warszawa 2003

Similar publications