Rzecz o tym, jak ustawodawca powiedział to, czego powiedzieć nie zamierzał – uwagi na temat art. 158 § 1 Kodeksu karnego

2020, 83, No. 1

Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie

Wyższa Szkoła Policji w Szczytnie


Publication date

19.02.2021

Publishing model

open access

License type


Field

Social sciences

Discipline

law

Language of publication

Polish

Downloads

PDF 506 KB

Article

Number of views:143

Number of downloads:58

Crossref citations:0

Altmetric score:0


Abstract

The article concerns two legal and linguistic opinions which are a legal analysis of the article 158 item 1 of the Criminal Code. The authors claim that this regulation (its wording) has been a considerable divergence ever since the Criminal Code entered into force in 1997. Legally, it means the divergence between what the legislator said and what he possibly intended to say. According to the authors, the legislator’s communicative intention was not implemented in this case. The reason for this was the fact that the analized fragment (the article 158 item 1) of the legal text (the current Criminal Code in Poland), which is an important tool for social impact, does not meet the demands made for legal texts: clarity, comprehension, and explicitness. The divergence shown in the article is associated with the legislator’s use of the pronoun “which/who” and the phrase “the man is exposed to occurrence”. Morover, the analysis of the article 158 item 1 of the Criminal Code conducted by the authors contains clues. They allow this regulation to be drafted in such a way as to reflect the intentions of the legislator.

Bibliography

Bondkowska M., Burkacka I., Poprawność składniowa – związek zgody, (w:) K. Kłosińska (red.), Formy i normy, czyli poprawna polszczyzna w praktyce, Warszawa 2013

Budyn-Kulik M., Kulik M., Wybrane zagadnienia kryminalizacji tzw. przestępstw seksualnych przeciwko małoletnim, (w:) S. Pikulski, M. Romańczuk-Grącka (red.), Granice kryminalizacji i penalizacji, Olsztyn 2013

Daszkiewicz K., Prawo karne na bezdrożach, (w:) B. Janiszewski (red.), Nauka wobec współczesnych zagadnień prawa karnego w Polsce. Księga pamiątkowa ofiarowana Profesorowi Aleksandrowi Tobisowi, Poznań 2004

Dębski R., Jeszcze o gwarancyjnej funkcji nakazu ustawowej określoności czynu karalnego, (w:) Z. Jędrzejewski, M. Królikowski, Z. Wiernikowski, S. Żółtek (red.), Między nauką a praktyką prawa karnego. Księga jubileuszowa Profesora Lecha Gardockiego, Warszawa 2014

Dębski R., O typizacji przestępstw i typach zmodyfikowanych, (w:) A. Michalska-Warias, I. Nowikowski, J. Piórkowska-Fliegier (red.), Teoretyczne i praktyczne problemy współczesnego prawa karnego. Księga Jubileuszowa dedykowana Profesorowi Tadeuszowi Bojarskiemu, Lublin 2011

Dębski R., Typ czynu zabronionego (typizacja), (w:) R. Dębski (red.), System Prawa Karnego. Tom 3. Nauka o przestępstwie. Zasady odpowiedzialności, Warszawa 2013

Długosz J., Ustawowa wyłączność w prawie karnym, Warszawa 2016

Dubisz S. (red.), Uniwersalny słownik języka polskiego PWN, t. K-Ó, Warszawa 2006

Dudzik M., Prawo karne wobec narażenia życia i zdrowia ludzkiego na niebezpieczeństwo, Warszawa 2014

Frąckiewicz L., Polityka ochrony zdrowia, Warszawa 1983

Gardocki L., Bójka i pobicie, (w:) I. Andrejew, L. Kubicki, J. Waszczyński (red.), System prawa karnego. O przestępstwach w szczególności, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk–Łódź 1985

Gensikowski P., W sprawie zasadności regulacji art. 60 § 7 k.k., „Czasopismo Prawa Karnego i Nauk Penalnych” 2010, z. 1

Giezek J., Przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu, (w:) J. Giezek (red.), Kodeks karny. Część szczególna. Komentarz, Warszawa 2014

Gizbert-Studnicki T., Sytuacyjne uwarunkowanie językowych właściwości tekstów prawnych, (w:) E. Malinowska (red.), Język – prawo – społeczeństwo, Opole 2004

Glaser S., Polskie prawo karne w zarysie, Kraków 1933

Grochowski M., Karolak S., Topolińska Z., (w:) Z. Topolińska (red.), Gramatyka współczesnego języka polskiego. Składnia, Warszawa 1984

Grzegorczykowa R., O pewnym typie zdań rozwijających, „Poradnik Językowy” 1977, nr 4

Grzegorczykowa R., Wykłady z polskiej składni, Warszawa 1998

Hryniewicz E., Przestępstwa abstrakcyjnego i konkretnego zagrożenia dóbr prawnych, Warszawa 2012

Jadacka H., Kultura języka polskiego. Fleksja, słowotwórstwo, składnia, Warszawa 2005

Jodłowski S., Podstawy polskiej składni, Warszawa 1976

Jurek T., Opiniowanie sądowo-lekarskie w przestępstwach przeciwko zdrowiu, Warszawa 2010

Kokot R., Komentarz do art. 158, (w:) R. A. Stefański (red.), Kodeks karny. Komentarz, Warszawa 2015

Krawczyk T., Glosa do postanowienia SN z 22 kwietnia 2009 r., IV KK 14/09, OSP 2010, nr 5

Kunicka-Michalska B., Niektóre dyskusyjne problemy noweli z 18 marca 2004 roku do kodeksu karnego i kodeksu postępowania karnego, (w:) L. Leszczyński, E. Skrętowicz, Z. Hołda (red.), W kręgu teorii i praktyki prawa karnego. Księga poświęcona pamięci Profesora Andrzeja Wąska, Lublin 2005

Łachnik J., Składnia w polskim języku urzędowym, (w:) E. Czerwińska, R. Pawelec (red.), Polski z urzędu. O poprawności języka urzędowego, Warszawa 2013

Markowski A. (red.), Nowy słownik poprawnej polszczyzny PWN, Warszawa 2002

Mącior W., Nieudany kodeks karny z 1997 roku, (w:) L. Leszczyński, E. Skrętowicz, Z. Hołda (red.), W kręgu teorii i praktyki prawa karnego. Księga poświęcona pamięci Profesora Andrzeja Wąska, Lublin 2005

Milewski T., Językoznawstwo, Warszawa 1965

Morawski L., Wykładnia w orzecznictwie sądów. Komentarz, Toruń 2002

Nawrocki M., Błędy ustawodawcy w kodeksie karnym, „Przegląd Sądowy” 2017, nr 2

Nowosad A., Bójka i pobicie, Warszawa 2014

Nowosad A., Odpowiedzialność karna za udział w bójce lub w pobiciu w ujęciu historycznym, Lublin 2013

Nowosad A., Problematyka skutku i związku przyczynowego przy przestępstwie udziału w bójce lub pobiciu typu podstawowego, „Przegląd Sądowy” 2011, nr 1

Nowosad A., Związek przyczynowy w kwalifikowanej bójce lub pobiciu, „Prokuratura i Prawo” 2011, nr 11

Oberlan E., Restryktywne zdania KTÓRY we współczesnym języku polskim, „Studia Gramatyczne” 1978, t. II

Oniszczuk J., Ochrona wolności i praw konstytucyjnych przez regulacje karne, (w:) A. Łopatka, B. Kunicka-Michalska, S. Kiewlicz (red.), Prawo. Społeczeństwo. Jednostka. Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Leszkowi Kubickiemu, Warszawa 2003

Palka P., Przetak M., Właściwości konotacyjne nazw czynności sprawczych z art. 228 i 229 k.k. – konsekwencje prawnokarne, (w:) P. Bogdalski, W. Pływaczewski, I. Nowicka (red.), Ius est ars boni et aequi. Księga pamiątkowa ofiarowana Profesorowi Stefanowi Lelentalowi, Szczytno 2008

Palka P., Przyczynek do przestępstwa bójki i pobicia, „Policja. Kwartalnik Kadry Kierowniczej Policji” 2001, nr 4

Pawelec R., Jaki powinien być język urzędowy?, Warszawa 2013

Pawelec R., Niedoskonałości języka prawnego w lingwistycznej perspektywie normatywnej, (w:) D. Kondratczyk-Przybylska, A. Niewiadomski, E. Walewska (red.), Język prawny i prawniczy. I Kongres ogólnopolski, Warszawa 2017

Podracki J. (red.), Polszczyzna płata nam figle, Warszawa 1991

Przetak M., Struktura tekstu prawnego na przykładzie kodeksu karnego, Gdańsk 2015

Rzecz zecz zecz zecz o tym o tym o tym , jak jak jak ustawodawca ustawodawca ustawodawca ustawodawca ustawodawca ustawodawca ustawodawca ustawodawca ustawodawca ustawodawca ustawodawca powiedział powiedział powiedział powiedział powiedział powiedział powiedział powiedział powiedział powiedział to to ... 175

Saloni Z., Czasownik polski, Warszawa 2001

Saloni Z., Świdziński M., Składnia współczesnego języka polskiego, Warszawa 2000

Tyszkiewicz L., Przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu, (w:) M. Filar (red.), Kodeks karny. Komentarz, Warszawa 2016

Wojciechowski J., Kodeks karny. Krótki komentarz praktyczny, Warszawa 1992

Wyrembak J., Zasadnicza wykładnia znamion ustawowych przestępstwa, (w:) P. Winczorek (red.), Teoria i praktyka wykładni prawa, Warszawa 2005

Zawadowski L., Zagadnienia teorii zdań względnych, Wrocław 1952

Zieliński M., Współczesne problemy wykładni prawa, „Państwo i Prawo” 1996, nr 8–9

Zoll A., Okoliczności wyłączające bezprawność czynu, Warszawa 1982

Żółtek S., Znaczenie normatywne ustawowych znamion czynu zabronionego. Z zagadnień semantycznej strony zakazu karnego, Warszawa 2017