MASKA ARTYSTYCZNA – POMIĘDZY DOBREM OSOBISTYM, ARTYSTYCZNYM WYKONANIEM A UTWOREM
2021, 87, No. 1
Publication date
Publishing model
License type
Field
Language of publication
Downloads
PDF 559 KB
Number of views:700
Number of downloads:181
Crossref citations:0
Altmetric score:0
Abstract
The artistic mask, understood as a “factitious”, creatively developed identity of a person, escapes the long-accepted, and already well-established in the private law, classifications of legal interests. This makes it difficult to answer the fundamental question of whether, and if yes, then subject to what conditions, the artistic mask is protected, and also to establish the legal framework for contractual disposal thereof. This problem becomes particularly important these days, as discussions across a variety of platforms are being held on the development of one’s own personality, self-creation, how we present ourselves to others, and how far we can control how others present us. Moreover, the structure of the mask draws our attention to the area where the material, or tangible, and the immaterial, intangible, interpenetrate each other, the area that is characterized by the conflict of interest, whether or not it pertains to property-related, or economic, interest. The academic research undertaken so far allows to conclude that there are many faces of the artistic mask. Therefore, a question arises whether it is possible at all to assign it to one of the categories of protected interest that is already recognized by the law, namely an image, a work or artistic performance, or it is a new type of legal interest. In our opinion, the problem of the artistic mask is not an anachronistic one, or an artefact from the times of a pursuit to find the grounds for protection of the artists-performers. The analysis of those who practice as performers allows us to observe that the structure of the mask combines two elements, i.e. the identity and the medium. It is a characteristic feature of the mask that everything that makes up the identity, namely the character, the appearance of an impersonated character, is not real, as it would be in the case of an image of a human being, but is artificially created. Unlike is usually the case with a copyrighted work, it is not a physical object that is the carrier, or the medium, for the mask, but a human being. It can be stated that in the case of the mask, the human being is the original copy of the “work”. However, the concept of holding copyright to one’s own person is excluded as such.
Bibliography
Balcarczyk J., Prawo do wizerunku i jego komercjalizacja, Warszawa 2009
Barta J., Markiewicz R., Wokół prawa do wizerunku, "Prace z Wynalazczości i Ochrony Własności Intelektualnej" 2002, z. 80
Craig E. G., The Actor and The Über-Marionette, "A Monthly Journal of the Art of the Theatre" 1909, No 2
Czajkowska-Dąbrowska M., Prawa artystów wykonawców, (w:) J. Barta (red.), System Prawa Prywatnego. Tom 13. Prawo autorskie, Warszawa 2017
Czajkowska-Dąbrowska M., (w:) J. Barta, M. Czajkowska-Dąbrowska, Z. Ćwiąkalski R. Markiewicz, E. Traple, Prawo autorskie i prawa pokrewne. Komentarz, Kraków 2005
Elster A., Genießt die Maske Schutz gegen Wiedergabe der Nachahmung?, "Der neue Weg" 1931, nr 2
Felchner K., Choreografia i pantomima w świetle prawa autorskiego, Warszawa 2012
Flisak D., (w:) D. Flisak (red.), Prawo autorskie i prawa pokrewne. Komentarz, Warszawa 2015
Fronius F. M., Celebrity Impersonators im deutschen und US-amerikanischen Recht, Baden-Baden 2015
https://doi.org/10.5771/9783845260938
Giesen B., Wykonywanie autorskich praw osobistych po śmierci twórcy, "Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego" 2015, z. 128
Giesen B., O naturze prawa do wizerunku - uwagi na tle rozważań historycznych oraz prawnoporównawczych, (w:) J. Barta, J. Chwalba, R. Markiewicz, P. Wasilewski (red.), Qui Bene Dubitat, Bene Sciet. Księga jubileuszowa dedykowana Profesor Ewie Nowińskiej, Warszawa 2018
Glanc-Walkiewicz A., Gadek B., Image merchandising jako element komercjalizacji dóbr osobistych, "Prawo Mediów Elektronicznych" 2020, z. 1
Götting H.-P., (w:) G. Schricker, U. Loewenheim, Urheberrecht, § 22 KUG, beck-online, 2020
Grzeszak T., Natura prawna maski artystycznej, "Palestra" 2010, nr 11-12
Grzeszak T., Prawo do wizerunku i prawo adresata korespondencji, (w:) J. Barta (red.), System Prawa Prywatnego. Tom 13. Prawo autorskie, Warszawa 2017
Grzeszak T., Reklama a ochrona dóbr osobistych (naruszenie praw osobistych wykorzystanych w reklamie żyjących osób fizycznych), "Przegląd Prawa Handlowego" 2000, nr 2
Grzybowski S., Artysta wykonawca i jego dzieło a zagadnienia ochrony prawnej, "Studia Cywilistyczne" 1968, t. XII
Grzybowski S., Kopff A., Serda J., Zagadnienia prawa autorskiego, Warszawa 1973
Kasprzyk R., Glosa do wyroku SN z dnia 3 października 2007 r., II CSK 207/07, "Palestra" 2009, z. 9-10
Kurosz K., Artystyczne wykonanie utworu. Prawa osobiste i majątkowe aktorów, muzyków i innych wykonawców, Warszawa 2014
Kohler J., Das Eigenbild im Recht, Berlin 1903
https://doi.org/10.1515/9783111697444
Kopff A., Glosa do wyroku SN z 15.04.1965 r., I CR 58/65, "Orzecznictwo Sądów Polskich" 1966, z. 6
Lausen M., Der Schauspieler und sein Replikant, Zeitschrift für Urheber- und Medienrecht 1997, z. 2
Lee Yin Hark, Putting a face to the game: the intellectual property implications of using celebrity likenesses in videogames, GRUR International 2017, No 11
https://doi.org/10.1093/jiplp/jpx193
Matlak A., Cywilnoprawna ochrona wizerunku, "Kwartalnik Prawa Prywatnego" 2004, nr 2
Podolska M., Postać fikcyjna jako przedmiot ochrony prawnoautorskiej, "Biuletyn SAWP" KUL 2018, t. XIII, 15 (2)
Raue P., Eva & Adel - der Mensch als "Werk" im Sinne des Urheberechtes, GRUR 2000, z. 11-12
Rietschel S., Das Recht am eigenen Bilde, "Archiv für die civilistische Praxis" 1903, z. 1-2
Ritterman R., Komentarz do ustawy o prawie autorskim, Kraków 1937
Schneider S., Über die Maske des Schauspielers in den theatertheoretischen Schriften Wsewolod Meyerholds und Bertolt Brechts, München 2009
Sieńczyło-Chlabicz J., Przedmiot, podmiot i charakter prawa do wizerunku, "Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego" 2003, z. 8
Spaemann R., Was macht Personen zu Personen?, (w:) H. Thomas, J. Hattler (Hrsg.), Personen - Zum Miteinander einmaliger Freiheitswesen, Frankfurt am Main 2012
Stagl J. H., Persona: maska z ludzką twarzą. O archeologii prawnej prawa osobowego, "Studia Iuridica" 2021, t. LXXXVI
https://doi.org/10.31338/2544-3135.si.2020-86.17
Stanisławska-Kloc S., Ancilliary performers (artistes de complement) i aktualności w sferze artystycznych wykonań, (w:) K. Szczepanowska-Kozłowska, I. Matusiak, Ł. Żelechowski (red.), Opus auctorem laudat. Księga dedykowana Profesor Monice Czajkowskiej-Dąbrowskiej, Warszawa 2019
Voigtländer R., Elster A., Klein H., Die Gesetze, betreffend das Urheberecht an Werken der Literatur und der Tonkunst sowie an Werken der Bilden Kunst und der Photographie, Berlin 1952
https://doi.org/10.1515/9783111398129
Wojnicka E., Prawo do wizerunku w ustawodawstwie polskim, "Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego" 1990, z. 56
Zoll F., Prawa osobiste w zarysie ze stanowiska prawa prywatnego austriackiego, "Czasopismo Prawno-Ekonomiczne" 1903, R. IV, z. 1-4
Żołnierczuk E., Wokół zagadnień dóbr osobistych artysty wykonawcy, "Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace z Prawa Własności Intelektualnej" 2003, nr 83