RZYMIANIE I ICH PRAWO. INSTYTUCJE SPOŁECZEŃSTWA NIEEGALITARNEGO
2021, 87, No. 1
Publication date
Publishing model
License type
Field
Language of publication
Downloads
PDF 372 KB
Number of views:108
Number of downloads:67
Crossref citations:0
Altmetric score:0
Abstract
Roman authors demonstrated this hierarchy-oriented approach already when talking about the very establishment of Rome by Romulus, who divided then the foundational community into social orders of patricians and plebeians. Rome begins not with the individuals entering into a kind of social contract but with the pre-existing community. This community is granted with new identity with establishment of a specific order, that allowed addressing all the needs of the community and provided it with significant potential for expansion. Both social orders were burdened with the duties of mutual care and the specific duties towards Roman community itself. Therefore, the social relationships were understood in terms of duties and not rights. In order to provide for proper functioning of this social system, special institutions were established. Among others, that were described, particular attention was paid to Censors being in charge of supervising appropriate moral conduct of the citizens. The Censors exercised control over the way in which the citizens performed their moral duties, i.e. whether they have been observing mores (socially accepted patterns of conduct) in social life. Requirements stemming from the mores depended on the social position, and the higher the social position was, the greater were the requirements towards a given citizen. Censors could punish a citizen who had violated mores, with a censor’s note (nota censoria). The effect of the censor’s note were diverse and could entail severe consequences ending with exclusion from the community which resulted in deprivation of citizenship (capitis deminutio media).
Bibliography
Amielańczyk K., Woda i ogień - o żywiołach obecnych w systemie rzymskich kar publicznych, "Gdańskie Studia Prawnicze" 2014, t. 32
Arena V., Norms, Values, and Social Control in the Roman Participatory Context, (w:) D. Hammer (ed.), A Companion to Greek Democracy and the Roman Republic, 2015
https://doi.org/10.1002/9781118878347.ch13
Arystoteles, Etyka Nikomachejska, (w:) Arytoteles, Dzieła wszystkie, t. 5 (tłum. D. Gromska, L. Regner, W. Wróblewski), Warszawa 2002
Baldus C., Das arbitrium boni viri bei Cervidius Scaevola, "Zeitschrift der Savigny-Stiftung für Rechtsgeschichte: Romanistische Abteilung" 2016, t. 133, z. 1
https://doi.org/10.7767/zrgra-2016-0107
Benincasa Z., Kontrowersje związane z ustaleniem przez osoby trzecie elementów przedmiotowo istotnych kontraktu konsensualnego w prawie rzymskim, "Studia Iuridica Lublinensia" 2011, t. XVI
Berger A., Encyclopedic Dictionary of Roman Law, Philadelphia 1968
Carcopino J., Życie codzienne w Rzymie, Warszawa 1966
Cyceron M. T. [Cicero M. T.], Pisma filozoficzne, t. 2: O państwie, O prawach, O powinnościach, O cnotach (tłum. W. Kornatowski, koment. K. Leśniak), Warszawa 1960
Hobbes T., (w:) J. C. A. Gaskin (ed.), Leviathan, Oxford 1996
Hobbes T., Lewiatan, czyli materia, forma i władza państwa kościelnego i świeckiego (tłum. C. Znamierowski), Warszawa 1954
Jacoby K. (ed.), Dionysii Halicarnasei Antiquitatum Romanarum quae supersunt, Vol. I-IV. Leipzig 1885
Kamiński J., (w:) W. Wołodkiewicz (red.), Prawo rzymskie. Słownik encyklopedyczny, Warszawa 1986
Krzynówek J., Od ius vendendi do emancipatio. Prawne i społeczne aspekty emancipatio dzieci w prawie rzymskim w okresie republiki i pryncypatu, Warszawa 2012
https://doi.org/10.31338/uw.9788323510307
Liwiusz T. [Livius T.], Dzieje Rzymu od założenia Miasta, księgi I-V (tłum. A. Kościółek), Wrocław-Warszawa-Kraków 1968
Longchamps de Bérier F., Nadużycie prawa w świetle rzymskiego prawa prywatnego, Wrocław 2004
Marcjalis M. W. [Marcialis M. W.], M. Waleryusa Marcyalisa Epigramów ksiąg XII (tłum. J. Czubik), Kraków 1908
Stępkowski A., Human Dignity and Two Ways of It's Understanding, (w:) J. M. Puyol Montero (ed.), New Challenges for Law. Studies on the Dignity of Human Life, Valencia 2020
Stępkowski A., O rozumności człowieka w De optimo senatore i dziś, (w:) A. Stępkowski (red.), O senatorze doskonałym studia. Prace upamiętniające postać i twórczość Wawrzyńca Goślickiego, Warszawa 2009
Tarwacka A., Prawne aspekty urzędu cenzora w starożytnym Rzymie, Warszawa 2012
Watson A., Roman Private Law and leges regiae, "The Journal of Roman Studies" 1972, Vol. 62
https://doi.org/10.2307/298930
Welch J. W., Hall J. F., Charting the New Testament: Visual Aids for Personal Study, Provo 2002
Wyrwińska K., Civis Romanus sum. Rzymskie prawo publiczne. Wybrane zagadnienia, Kraków 2015
https://doi.org/10.12797/788376386140
Zabłocka M., Zabłocki J., Ustawa XII tablic. Tekst - tłumaczenie - objaśnienia, Warszawa 2003