MIĘDZY PREWENCYJNYM A BEZPRAWNYM POZBAWIENIEM WOLNOŚCI − UWAGI NA TLE INSTYTUCJI KWARANTANNY
2022, 93, No. 1
Publication date
Publishing model
License type
Field
Language of publication
Downloads
PDF 503 KB
Number of views:246
Number of downloads:97
Crossref citations:0
Altmetric score:0
Abstract
This article attempts to provide a partial examination of the title issue in the Polish legal order from the point of view of criminal law. The basic thesis of the article boils down to the statement that the criminal law limits of admissibility of the application of quarantine in Poland, during the Covid-19 pandemic, contradicted, inter alia, article 5(1)(e) of the ECHR, but also violated the accepted order of hierarchy of Polish legal acts as referred to in the Constitution and the rules of correct legislation. In order to demonstrate such a statement, the manner and conditions and the possibility of applying this type of measure of medical coercion, as well as the sanctions for its violation, were taken into account. Attention was paid to selected consequences resulting from this classification. In addition, a survey of the case law of the common courts, administrative courts, the Supreme Court and the Supreme Administrative Court on the violation of quarantine was carried out. It has been assumed that the court’s imputation of a criminal act the elements of which are defined by a blanket provision of the criminal act and supplementary provisions of other normative acts, requires: 1) verifying the admissibility of regulating a specific matter with regulations of a sub-statutory rank; 2) examining the compliance with the Constitution of the content of such regulations are in line with the blanket regulation, and 3) observing the scope of the authorization to issue them, placed in the law. The aforementioned matters must be regulated directly in the law, which will ensure that the standards resulting from the Constitution are met, and their enforcement should be carried out by sanitary authorities or courts. The view was expressed that in criminal procedure, preventive measures should be aimed at the prevention of crimes and not at every unlawful act. It was stressed that the public authorities should take responsibility for every unlawful violation of constitutionally protected rights. It was argued that the size of any administrative fines imposed for noncompliance with the quarantine obligation should be proportionate to the financial capacity of the majority of citizens, in accordance with the directives that follow from administrative law. Finally, a critical assessment was made of the legality of imposing quarantine in the context of international treaty obligations for the protection of human rights.
Bibliography
Banaszak B., Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Warszawa 2009
Berlin I., Dwie koncepcje wolności (przeł. D. Grinberg), (w:) Cztery eseje o wolności, Poznań 2000
Bosek L. (red.), Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Komentarz, Warszawa 2021
Bosek L., Stan epidemii. Konstrukcja prawna, Warszawa 2022
Budyn-Kulik M., Art. 161. Narażenie człowieka na zarażenie, (w:) M. Mozgawa (red.), Kodeks karny. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2022
Chan J. F. W., Yuan S. [et al.], A familial cluster of pneumonia associated with the 2019 novel coronavirus indicating person-to-person transmission: a study of a family cluster, "The Lancet" 2020, Vol. 395(10223)
https://doi.org/10.1016/S0140-6736(20)30154-9
Chauvin T., Homo iuridicus. Człowiek jako podmiot prawa publicznego, Warszawa 2014
Chen N., Zhou M., Dong X. [et al.], Epidemiological and clinical characteristics of 99 cases of 2019 novel coronavirus pneumonia in Wuhan, China: a descriptive study, "The Lancet" 2020, Vol. 395(10223)
https://doi.org/10.1016/S0140-6736(20)30211-7
Czarnecki P. (red.), Postępowanie karne a inne postępowania represyjne, Warszawa 2016
Dubisz S. (red.), Uniwersalny słownik języka polskiego, Warszawa 2006
Filar M., Przestępstwo zgwałcenia w polskim prawie karnym, Warszawa-Poznań 1974
Florczak-Wątor M., Granice ingerencji państwa w wolność zgromadzeń w czasach epidemii, (w:) A. Bodnar, A. Ploszka (red.), Wokół kryzysu praworządności, demokracji i praw człowieka. Księga jubileuszowa Profesora Mirosława Wyrzykowskiego, Warszawa 2020
Florczak-Wątor M., Komentarz do art. 41, (w:) P. Tuleja (red.), Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Warszawa 2019
Garlicki L., Komentarz do art. 31, (w:) L. Garlicki (red.), Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, t. I, Warszawa 1999
Garlicki L., Konstytucyjny system źródeł prawa (na tle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego), (w:) M. Granat (red.), System źródeł prawa w Konstytucji RP, Lublin 2000
Garlicki L., Przesłanki ograniczenia konstytucyjnych praw i wolności (na tle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego), "Państwo i Prawo" 2001, z. 10
Hofmański P., Zabłocki S., Pozbawienie wolności w toku procesu karnego. Wybrane aspekty konstytucyjne i prawnomiędzynarodowe, (w:) J. Skorupka (red.), Rzetelny proces karny. Księga jubileuszowa Profesor Zofii Świdy, Warszawa 2009
Izdebski H., Opinia w przedmiocie ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem Covid-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - z punktu widzenia wymagań wynikających z art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, (w:) Kancelaria Senatu, Opinie w przedmiocie ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem Covid-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Opinie i ekspertyzy, OE-286, Warszawa 2020
Jagiełło D., § 2. Zmiany prawa karnego i prawa wykroczeń "w związku z pandemiąˮ, (w:) Pandemia Covid-19 a prawa i wolności obywatela, Warszawa 2020
Janiak P., Obowiązek odbycia kwarantanny po przekroczeniu granicy państwowej w dobie pandemii Covid-19, "Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego" 2022, t. 3(1020)
Kijowski D., Zasada adekwatności w prawie administracyjnym, "Państwo i Prawo" 1990, z. 4
Kraszewski I. J., Wspomnienia Odessy: Jedyssanu i Budzaku: dziennik przejażdżki w roku 1843 od 22 czerwca do 11 września, t. II, Wilno 1845
Krzymuski E., System prawa karnego ze stanowiska nauki i trzech kodeksów, obowiązujących w Polsce. I. Część ogólna, Kraków 1921
Kubiak R., Odpowiedzialność karna za narażenie na zakażenie wirusem SARS-CoV-2, "Palestra" 2020, nr 6(751)
Lach A., Prevention of crime, tort and epidemy: The use of criminal procedure for preventive purposes in Poland during Covid-19, "Criminology & Criminal Justice", 14 November 2021
https://doi.org/10.1177/17488958211056775
Laskowska M., Kara administracyjna, (w:) E. Bojanowski, K. Żukowski (red.), Leksykon prawa administracyjnego. 100 podstawowych pojęć, Warszawa 2009
Leoński Z., Zarys prawa administracyjnego, Warszawa 2006
Li O., Guan X., Wu P. [et al.], Early transmission dynamics in Wuhan, China, of novel coronavirus-infected pneumonia, "New England Journal of Medicine" 2020, Vol. 382
Łętowska E., Konwencja Europejska w Polsce i nasze myślenie o prawie, "Kwartalnik Prawa Prywatnego" 1999, nr 1-4
Makowski W., Kodeks karny. Komentarz, Warszawa 1933
Maunz T., Durig G. (Hrsg.), Grundgesetz Kommentar, 55. Ergänzungslieferung, München 2009
Morawski F., Zakaz przemieszczenia się w związku z pandemią Covid-19 w świetle konstytucyjnego prawa do poruszania się, "Przegląd Prawa Publicznego" 2020, t. 9
Mozgawa M., Odpowiedzialność karna za bezprawne pozbawienie wolności (art. 165 k.k.), Lublin 1994
Nowicki H., Sankcje administracyjne, (w:) R. Hauser, Z. Niewiadomoski, A. Wróbel (red.), System Prawa Administracyjnego. Tom VII. Prawo administracyjne materialne, Warszawa 2012
Ossowska D., (w:) M. Chmaj (red.), Wolności i prawa człowieka w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 2008
Paciocco P., Proportionality, Discretion and the Roles of Judges and Prosecutors at Sentencing, "Canadian Criminal Law Review" 2014, Vol. 81(3)
Przybyszewska-Szter B., (w:) M. Chmaj (red.), Wolności i prawa człowieka w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 2008
Sah P., Fitzpatrick M. C., Zimmer Ch. F. [et al.], Asymptomatic SARS-CoV-2 infection: A systematic review and meta-analysis, "Proceedings of the National Academy of Sciences" 2021, Vol. 118(34)
https://doi.org/10.1073/pnas.2109229118
Sarnecki P., Komentarz do art. 41, (w:) L. Garlicki (red.), Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, t. II, Warszawa 1999
Słowacki J., Ojciec zadżumionych, W El-Arish, (w:) J. Kleiner (red.), Juliusz Słowacki: Dzieła wszystkie, t. III, Wrocław 1952
Sroka T., Home Qurantine or Home Isolation During the Covid-19 Pandemic as a Deprivation of Liberty under Polish Law, "Medicine, Law & Society" 2021, Vol. 14(2)
https://doi.org/10.18690/mls.14.2.173-188.2021
Sroka T., Prewencyjne pozbawienie wolności, Kraków 2021
Szydło M., Safjan M., Bosek L. (red.), Konstytucja RP. Komentarz. Tom I. Art. 1-86, Warszawa 2016
Trociuk S., Prawa i wolności w stanie epidemii, Warszawa 2021
Utrat-Milecki J., Kwestia wykorzystywania analiz prawnoporównawczych - diachronicznych, (w:) A. Adamski, M. Berent, M. Leciak (red.), Warunkowe zawieszenie wykonania kary w założeniach nowej polityki karnej, Warszawa 2016
Wessels J., Strafrecht. Besonderer Teil- 1, Schwerepunkte, Heidelberg 1986
Wiliński P., Karlik P., Komentarz do art. 41, (w:) M. Safjan, L. Bosek (red.), Konstytucja RP. Tom I. Komentarz do art. 1-86, Warszawa 2016
Wiśniewski L., Prawo a wolność człowieka. Pojęcie i konstrukcja prawna, (w:) L. Wiśniewski (red.), Podstawowe prawa jednostki i ich sądowa ochrona, Warszawa 1997
Wronkowska S., Zasady przyzwoitej legislacji w orzecznictwie TK, (w:) M. Zubik (red.), Księga XX-lecia orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, Warszawa 2006
Wu Z., McGoogan J. M., Characteristics of and important lessons from the coronavirus disease 2019 (Covid-19) outbreak in China: summary of a report of 72 314 cases from the Chinese Center for Disease Control and Prevention, "Jama" 2020, Vol. 323(13)
https://doi.org/10.1001/jama.2020.2648
Złamańczuk P., Pozbawienie wolności w celu zapobieżenia szerzeniu choroby zakaźnej w świetle Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, "Prawo i Medycyna" 2016, t. 18(62)