PUBLICZNOPRAWNE ASPEKTY PRZECIWDZIAŁANIA ZANIECZYSZCZENIU SZTUCZNYM ŚWIATŁEM – PODSTAWOWE POSTULATY "DE LEGE FERENDA"
2022, 94, No. 1
Publication date
Publishing model
License type
Field
Language of publication
Downloads
PDF 395 KB
Number of views:104
Number of downloads:79
Crossref citations:0
Altmetric score:0
Abstract
The paper presents a normative analysis of Polish legislation, along with recommendations for necessary changes that would provide legal instruments to counteract artificial light pollution. The aim is to indicate the regulations essential for limiting the harmful emission of artificial light in key aspects that result from the environmental protection law in connection with provisions on technical standards and requirements. Counteracting light pollution requires not only defining emission standards, but also rational planning that takes into account land use or the function a given area serves. In addition, it is essential that appropriate technical standards be established for the design and installation of outdoor lighting.
Bibliography
Bará S., Anthropogenic disruption of the night sky darkness in urban and rural areas, "Royal Society Open Science" 2016, Vol. 3(10)
https://doi.org/10.1098/rsos.160541
Bartnicka M., Światło w architekturze i urbanistyce - niedocenione spoiwo miasta, "Budownictwo i Architektura" 2017, nr 16(1)
https://doi.org/10.24358/Bud-Arch_17-161_12
Bennie J., Duffy J. P., Davies T. W., Correa-Cano M. E., Gaston K. J., Global trends in exposure to light pollution in natural terrestrial ecosystems, "Remote Sensing" 2015, No 7
https://doi.org/10.3390/rs70302715
Boyce B. R., Lighting for Driving: Roads, Vehicles, Signs, and Signals, Boca Raton-Londyn-Nowy Jork 2009
https://doi.org/10.1201/9781420008159
Chepesiuk R., Missing the Dark: Health Effects of Light Pollution, "Environmental Health Perspectives" 2009, Vol. 117, No. 1
https://doi.org/10.1289/ehp.117-a20
Ciechanowicz-McLean J., Aktualne problemy nauki prawa ochrony środowiska, "Studia Prawnoustrojowe" 2019, nr 43
https://doi.org/10.31648/sp.4594
Falchi F., Ciznano P., Limiting the Impact of Light Pollutionon Human Health, Environment and Stellar Visibility, "Journal of Environmental Management" 2011, Vol. 92(10), https://arxiv.org/ftp/arxiv/papers/2007/2007.02063.pdf (dostęp: 9.01.2022 r.)
https://doi.org/10.1016/j.jenvman.2011.06.029
Florczak-Wątor M., Komentarz do art. 5, (w:) M. Safjan, L. Bosek (red.), Konstytucja RP. Tom I. Komentarz art. 1-86, Warszawa 2016
Gaston K. J., Gaston S., Bennie J., Hopkins J., Benefits and costs of artificial nighttime lighting of the environment, "Environmental Reviews" 2015, Vol. 23(1),
https://doi.org/10.1139/er-2014-0041
Haans A., Kort Y. A. W. de, Light distribution in dynamic street lighting: Two experimental studies on its effects on perceived safety, prospect, concealment, and escape, "Journal of Environmental Psychology" 2012, Vol. 32, No. 4
https://doi.org/10.1016/j.jenvp.2012.05.006
Institutions of Lighting Professionals, Guidance notes for the reduction of obtrusive light, 2021, https://theilp.org.uk/publication/guidance-note-1-for-the-reduction-of-obtrusive-light-2021/ (dostęp: 9.01.2022 r.)
International Dark-Sky Association & Illuminating Engineering Society, Model Lighting Ordinance (MLO) with User's Guide, 2011, https://www.darksky.org/our-work/lighting/public-policy/model-lighting-laws-policy/lighting-zones/ (dostęp: 9.01.2022 r.)
Jurkowlaniec E., Zaburzenia rytmów biologicznych pod wpływem zanieczyszczenia światłem - wybrane fizjologiczne aspekty niedoboru melatoniny i witaminy D, "Polish Journal of Sustainable Development" 2017, t. 21(2)
https://doi.org/10.15584/pjsd.2017.21.2.5
Kaplan J., Chalfin A., Ambient lighting, use of outdoor spaces and perceptions of public safety: evidence from a survey experiment, "Security Journal" 2021, Vol. 35(3)
https://doi.org/10.1057/s41284-021-00296-0
Krupiński R., Słomiński S., Metoda projektorowa jako sposób ograniczenia zanieczyszczenia światłem oraz olśnienia w iluminacji, (w:) A. Z. Kotarba (red.), Zanieczyszczenie światłem. Źródła, obserwacje, skutki, Warszawa 2019
Manninen M., The Roles of Light: Artificial Light as a Resource in Public Art, http://urn.kb.se/resolve?urn=urn:nbn:se:kth:diva-289198 (dostęp: 9.01.2022 r.)
Martyniuk-Pęczek J., Nocne życie przestrzeni publicznych, (w:) P. Lorens, J. Martyniuk‑Pęczek (red.), Problemy kształtowania przestrzeni publicznych, Gdańsk 2010
Michałek P., Zanieczyszczenie światłem, "Prace Instytutu Elektrotechniki" 2012, z. 255
Nałęcz A., Estetyka przestrzeni publicznej w samorządzie terytorialnym, "Samorząd Terytorialny" 2015, nr 11
Nałęcz A., Zrównoważony rozwój, prawo własności i planowanie przestrzenne (w:) M. J. Nowak (red.), Ochrona ładu przestrzennego z perspektywy prawno-urbanistycznej, Warszawa 2020
Peña-García A., Hurtado A., Aguilar-Luzón M. C., Impact of public lighting on pedestrians' perception of safety and, well-being, "Safety Science" 2015, Vol. 78
https://doi.org/10.1016/j.ssci.2015.04.009
Pollard N. E. [et al.], CIE 150:2017. Guide on the Limitation of the Effects of Obtrusive Light from Outdoor Lighting Installations, https://cie.co.at/publications/guide-limitation-effects-obtrusive-light-outdoor-lighting-installations-2nd-edition (dostęp: 9.01.2022 r.)
Radziewicz P., Administracyjnoprawne pojęcie władztwa publicznego, "Kwartalnik Prawa Publicznego" 2005, nr 5(4)
Rogińska-Niesłuchowska M., Use of Daylight and Aesthetic Image of Glass Facades in Contemporary Buildings, "IOP Conference Series: Materials Science and Engineering" 2017, Vol. 245(8)
https://doi.org/10.1088/1757-899X/245/8/082035
Rosenkiewicz K., Kulturowe uwarunkowania planowania i zagospodarowania przestrzennego - propozycja ujęcia (w:) S. Staszewska (red.), Wybrane współczesne aspekty rozwoju miast i obszarów wiejskich. Prace z zakresu gospodarki przestrzennej, Poznań 2015
Sala K., Zanieczyszczenie świetlne. Zagrożenia i sposoby jego ograniczania, "Rocznik Administracji Publicznej" 2020, nr 6
https://doi.org/10.4467/24497800RAP.20.014.12908
Schröter-Schlaack Ch. [et al.], Lichtverschmutzung - Ausmaß, gesellschaftliche und ökologische Auswirkungen sowie Handlungsansätze, Berlin 2020
Sielachowska M., Zajkowski M., Porównanie poziomu zanieczyszczenia światłem obszarów o różnym zaludnieniu na podstawie pomiarów natężenia oświetlenia i obserwacji tarczy Księżyca, (w:) A. Z. Kotarba (red.), Zanieczyszczenie światłem. Źródła, obserwacje, skutki, Warszawa 2019
Smith M., Session 21.6: Preserving Dark Skies and Protecting Against Light Pollution in a World Heritage Framework, "Proceedings of the International Astronomical Union" 2015, Vol. 11, Issue A29A
https://doi.org/10.1017/S1743921316003628
Sperling N., The Disappearance of Darkness, "International Astronomical Union Colloquium" 1991, No. 112
https://doi.org/10.1017/S0252921100003821
Szlachetko K., (w:) K. Szlachetko, K. Zielińska-Dąbkowska, O (bez)skuteczności prawa polskiego wobec antropogenicznych zanieczyszczeń światłem sztucznym (ang. man-made light pollution), "Przegląd Prawa Publicznego" 2021, nr 5
Szlachetko K., Walka z zanieczyszczeniem światłem powinna być zadaniem samorządu, zwłaszcza metropolitalnego, https://www.prawo.pl/samorzad/zanieczyszczenia-swiatlem-sztucznym-sa-zagrozeniem-a-prawo,506741.html (dostęp: 9.01.2022 r.)
Szwed J., Współczesne tendencje i możliwości wykorzystania oświetlenia zewnętrznego w promocji i rozwoju miasta - festiwal światła, "Przestrzeń i Forma" 2012, nr 1
Ściężor T., Jak daleko świeci Kraków?, "Urania: Postępy Astronomii" 2020, t. 91, nr 806
Ściężor T., Light pollution - an important interdisciplinary problem - introduction, "Kosmos. Problemy Nauk Biologicznych" 2015, Vol. 64(4)
Ściężor T., Light pollution as an environmental hazard, "Technical Transactions" 2019, No 116(8)
https://doi.org/10.4467/2353737XCT.19.084.10863
The European Committee for Standardization, Light and Lighting - Lighting of work places - Part 2: Outdoor work places EN 12464-2
Walker W. H. [et al.], Light pollution and cancer, "International Journal of Molecular Science" 2020, Vol. 21, Issue 24
https://doi.org/10.3390/ijms21249360
Xiang W., Tan M., Changes in Light Pollution and the Causing Factors in China's Protected areas, 1992-2012, "Remote Sensing" 2017, Vol. 9(10)
https://doi.org/10.3390/rs9101026
Zielińska-Dąbkowska K., Make lighting healthier, "Nature" 2018, Vol. 553
https://doi.org/10.1038/d41586-018-00568-7
Zielińska-Dąbkowska K., Urban lighting masterplan - origins, definitions, methodologies and collaborations, (w:) N. Davoudian (ed.), Urban Lighting for People: Evidence-Based Lighting Design for the Built Environment, London 2019
https://doi.org/10.4324/9780367814588-2
Zissis G., Sustainable Lighting and Light Pollution: A Critical Issue for the Present Generation, a Challenge to the Future, "Sustainability" 2020, Vol. 12(11)
https://doi.org/10.3390/su12114552