Bank loans denominated and indexed to foreign currency ‒ a Polish, Ukrainian or Europe-Wide problem?
2017, 71, No. 1
University of Warsaw
dr hab. prof. UW, Uniwersytet Warszawski
Publication date
Publishing model
License type
Field
Discipline
Language of publication
Downloads
PDF 413 KB
Number of views:136
Number of downloads:39
Crossref citations:0
Altmetric score:0
Abstract
The institution of a bank mortgage denominated/indexed to foreign currency (referred to generally and not very precisely as “foreign currency loan” or “loan adjusted to foreign currency”) is an instrument commonly used by a broad group of citizens of European states for acquiring capital with a view to purchasing a housing unit. Until recently, such loans were popular not only in Poland and other countries belonging to the so-called “New Union” (those whose accession took place within the last decade or so: Czech Republic, Slovakia, Romania, Hungary and Croatia), Austria, Spain, Italy, Portugal, but also outside of the borders of the Union: in Russia, Serbia and Ukraine (however, one difference was the currency in which obligations were evaluated – whilst loans in EU countries were dominated by the Swiss Franc, Ukrainian lendees more frequently relied upon loans “adjusted” to the U.S. dollar). Regardless of differences persisting in legislative regimes, peculiarities of national legal systems and local economic and social conditions, in all those countries doubts have arisen whether a drastic change in currency rate (which results in an obligation to pay off a loan on conditions much less attractive than beforehand) constitutes a legally relevant circumstance that could permit one to release oneself from having to perform one’s contractual duties or, at least, facilitate granting some relief in fulfilling increasingly more onerous obligations towards banks. To discuss the permissibility and legal aspects of foreign currency loan contracts is complicated not only from the juridical point of view, but is also of interest to society, politics and economics. Still, the problem attracts strong emotions, particularly among lendees who took out a foreign currency loan and now feel deceived due to a change of the currency rate. The lendees and their organizations often expect involvement, particularly from EU bodies, where, in their estimation, domestic authorities have failed or “succumbed to the banking lobby”. Unfortunately, having observed the course of events over the last several years, one may surmise that the low number of judgments in cases concerning denominated bank loans, and especially the sceptical approach of the Court of Justice, have generated a lot of disappointment.
Keywords:
Bibliography
Analitycy: uwolnienie kursu franka to ryzykowna decyzja, https://www.pb.pl/analitycy-uwolnienie-kursu-franka-to-ryzykowna-decyzja-780454 (accessed 2 March 2017)
Bednarek M., Najbardziej znany polski “frankowicz” chce zaskarżyć Polskę do Trybunału w Strasburgu, http://wyborcza.biz/biznes/1,100896,21173461,frankowicz-chce-zaskarzyc-polske-do-trybunalu-w-strasburgu.html (accessed 2 March 2017)
Bielewicz J., Afera frankowa: Kredyty we frankach to nie wewnętrzna sprawa Polski, lecz kwestia wiarygodności Unii Europejskiej!, http://wgospodarce.pl/opinie/20115-afera-frankowa-kredyty-we-frankach-to-nie-wewnetrzna-sprawa-polski-lecz-kwestia-wiarygodnosci-unii-europejskiej (accessed 11 March 2017)
Bieniak M., Klauzula rebus sic stantibus – możliwości jej aktualnego zastosowania (uwagi na tle art. 3571 KC), “Monitor Prawniczy” 2009, issue 12
Bosek L., Lackoroński B., Ustawowa waloryzacja zobowiązań. Uwagi na tle ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o pomocy tzw. frankowiczom, “Forum Prawnicze” 2015, Vol. 6, issue 32
Bujalski R., Wywiad z W. Gontarskim: Kredyty we frankach: prawo UE stoi po stronie kredytobiorców, http://www.lex.pl/czytaj/-/artykul/kredyty-we-frankach-prawo-ue-stoi-po-stronie-kredytobiorcow (accessed 2 March 2017)
Czabański J., Kredyt frankowy nie jest instrumentem finansowym, http://pomocfrankowi-czom.pl/?p=392 (accessed 5 March 2017)
Domańska M., Rosyjski sektor bankowy: rok w kryzysie, https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/komentarze-osw/2016-03-29/rosyjski-sektor-bankowy-rok-w-kryzysie (accessed 3 March 2017)
Dramatyczny wzrost kursu franka szwajcarskiego, http://www.kalkulator.pl/dramatycz¬ny-wzrost-kursu-franka-szwajcarskiego/ (accessed 3 March 2017)
Gajos-Kaniewska D., Konsumenci, którzy zaciągają kredyt w walucie obcej muszą mieć możliwość oszacowania konsekwencji ekonomicznych wynikających z zastosowania przez bank innego kursu waluty przy spłacie, a innego przy uruchomieniu kredytu, http://www.rp.pl/artykul/1106343-Trybunal-Sprawiedliwosci-o-kredytach-walutowych--konsument-musi-byc-swiadom-ryzyka.html#ap-1 (accessed 2 March 2017)
Gontarski W., Frankowicze bez szans na sukces przed polskimi sądami. Jedyna ich nadzieja w ustawie, http://www.lex.pl/czytaj/-/artykul/frankowicze-bez-szans-na-sukces-przed-polskimi-sadami-jedyna-ich-nadzieja-w-ustawie (accessed 2 March 2017)
Kalinowska D., Portret polskich frankowiczów: Oszukani przez system bankowy, a może sami są sobie winni?, http://serwisy.gazetaprawna.pl/finanse-osobiste/artykuly/84¬8524,kredyty-we-frankach-kim-sa-polscy-frankowicze-czemu-brali-kredyty.html (accessed 6 March 2017)
Michalska J., Pytania prejudycjalne sądów do TS UE, (in:) M. Jabłoński, S. Jarosz-Żukowska (eds.), Zasada pierwszeństwa prawa Unii Europejskiej w praktyce działania organów władzy publicznej RP, Wrocław 2015
Popiołek A., Frankowicze straszą prezydenta: Pójdziemy do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, http://wyborcza.biz/biznes/1,147582,20691254,frankowicze-stra¬sza-prezydenta-pojdziemy-do-europejskiego-trybunalu.html (accessed 3 March 2017)
Poroshenko returns bill on restructuring currency credits to parliament, http://en.inter-fax.com.ua/news/economic/312715.html (accessed 10 March 2017)
Radwański R., Zobowiązania – część ogólna, Warszawa 1997
Ramotowski J., Frank zaraża bilanse banków nie tylko w środkowej Europie, https://www.obserwatorfinansowy.pl/tematyka/bankowosc/frank-zaraza-bilanse-bankow-nie-tylko-w-srodkowej-europie/ (accessed 3 March 2017)
Report by the Financial Ombudsman: Analiza prawna wybranych postanowień umownych stosowanych przez banki w umowach kredytów indeksowanych do waluty obcej lub denominowanych w walucie obcej zawieranych z konsumentami (English: A legal analysis of selected contractual conditions used by banks in contracts for loans indexed to or denominated in foreign currency concluded with consumers), Warszawa, June 2016
Report of the Financial Supervision Authority: Raport o sytuacji banków w 2015 r., Warszawa 2016
Safjan M., Pytania prejudycjalne polskich sądów powszechnych, “Prawo w Działaniu” 2014, issue 20
Samcik M., Europejski Trybunał zadaje frankowiczom kolejny cios. Zamknięta droga do roszczeń?, http://samcik.blox.pl/2015/12/Europejski-Trybunal-zadaje-frankowi¬czom-kolejny.html (accessed 5 March 2017)
Skomerska-Muchowska I., Pytania prejudycjalne sądów krajowych, (in:) A. Wyrozumska (ed.), System ochrony prawnej w Unii Europejskiej, Warszawa 2010
Skordas A., ‘Black Thursday’ for 60,000 Greek Borrowers of Swiss Banks, http://greece.greekreporter.com/2015/01/15/black-thursday-for-60000-greek-borrowers-of-swiss-banks/#sthash.CXYfp1o1.dpuf (accessed 1 March 2017)
Szpunar M., Komentarz do art. 267, (in:) A. Wróbel (ed.), Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Komentarz. Tom. III, Lex 2012
Trybunał unieważni wszystkie kredyty frankowe?, http://www.polskatimes.pl/strefa-biz-nesu/pieniadze/a/trybunal-uniewazni-wszystkie-kredyty-frankowe,10185536/ (ac¬cessed 2 March 2017)
Ukraiński parlament przewalutowuje kredyty walutowe. Ministerstwo finansów oburzone, http://wyborcza.pl/1,155287,18294865,Ukrainski_parlament_przewalutowu-je_kredyty_walutowe_.html (accessed 2 March 2017)
Wawryszuk B., Rumuński Trybunał zakwestionował ustawę dotyczącą kredytów we frankach, http://www.money.pl/gospodarka/unia-europejska/wiadomosci/artykul/kredyty-w-chf-trybunal-konstytucyjny-rumunia,15,0,2258959.html (accessed 10 March 2017)
Wronkowska S., Ziembiński Z., Zarys teorii prawa, Poznań 2001